Landgoed Schoonenberg Afdrukken E-mail

De kunstschilder Taco Scheltema (1760-1837) laat ca 1820 een landhuis bouwen op de helling van “de Zandberg”, gelegen aan de straatweg vanHuis Schoonenberg Arnhem naar Zutphen, ten oosten van het landgoed Daalhuizen.

Zijn bezittingen zijn te zien op de eerste kadastrale kaart van Velp uit 1832. De omgeving wordt gevormd door de huidige Daalhuizerweg, Arnhemsestraatweg en de Bergweg. De huidige Bergweg heette toen de Zandbergscheweg.

Een advertentie in de Opregte Haarlemse Courant vermeldt dat den 25 November 1825 overleed Mevrouwe Jacomine van Nijmegen, geliefde huisvrouw van Taco Scheltema op Huize Schoonenberg bij Velp. Taco Scheltema is 7 september 1837 overleden op zijn buitentje Landzigt bij Velp. Beiden zijn begraven bij de oude kerk.

Kadastrale kaart 1832Aan het boek van H.Kerkkamp: Verloren Luister, Verdwenen Landgoederen (Velp, 1969) ontlenen we de volgende gegevens. Taco Scheltema, die eerder een herenhuis op het landgoed Schoonoord had laten bouwen, leefde in Velp als Schilder-in-ruste.

Het landgoed Schoonenberg wordt omschreven als een “kapitaal Heerenhuis, schuur en twee bunder zeven en dertig roeden en ongeveer zeven en negentig ellen land”. In 1831 verkoopt Taco Scheltema het landgoed voor fl. 25.000 aan freule Elisabeth Aletta van der Burch van Spieringshoek uit ’s Gravenhage.

Zij breidt het landgoed verder uit, met percelen van o.a. Berend Heling en Steven Wijlhuizen. Tussen de (huidige) Daalhuizerweg, van Pallandtstraat, Bergweg, Wilhelminastraat en Arnhemsestraatweg. In de zuid-oost punt (hoek Wilhelminastraat) lag het huis van zadelmaker Tersteeg, later herberg. In de punt van de Bergweg op de hoek met de Wilhelminastraat staat ze grond af voor de bouw van een kerk der Afgescheiden Gereformeerde Gemeente, voor fl. 4 p.j. recht van opstal. Na haar overlijden op 9 Juni 1846 komt het landgoed aan haar volle nicht Helena Diederica van der Burch van Spieringshoek uit Nijkerk. Zij woont er van 1869 tot haar dood in 1873.

De bezittingen worden openbaar verkocht. H.Gerritsen Hzn. is dan tuinman op Schoonenberg. Het landgoed komt  in bezit van een drietal Arnhemmers: H.A. Elias, met P.P. Everts en J.W.Rösener Manz.

Splitsing

In hetzelfde jaar 1873 wordt het gebied gesplitst en wordt het landgoed voor fl. 56.000 verkocht aan Nikolaas Verwey Mejan. De naam van het landgoed gaat veranderen in “Ma Retraite”. Dit wordt in het volgende hoofdstuk verder beschreven.

Het oostelijke deel wordt verkaveld en doorverkocht. Op de kadastrale kaart uit 1873 is dat met rode lijnen aangegeven. De percelen D3167 en 3166Kadastrale kaart uit 1873 aan de Bergweg komen in handen van het kerkbestuur van de R.K. Kerk Onze Lieve Vrouw Visitatie aan de Emmastraat voor het aanleggen van een begraafplaats. Perceel D3165 wordt later Bergweg 7/9 en Bergweg 5. Op perceel D3164 komt de villa Breijthove, Bergweg 3. De grond op de hoek van de Bergweg en de Wilhelminastraat (D 2647) wordt verkocht aan de kerk der Afgescheiden Gereformeerde Gemeente.
Op de hoek van de Arnhemsche Straatweg en de Wilhelminastraat worden de percelen D3159 en 3160 verkocht aan herbergier Tersteeg van de uitspanning. Later komt hier ook "De Vereeniging” bij.

De percelen D3161 en 3162 aan de Arnhemsche Straatweg (nu nr.4 en 6) worden verkocht aan graanboer Harmen Geerlings. Later vestigt zich hier uurwerkwinkel Verstraate.
Het middendeel (D3163) komt in handen van Gerlag van Gendt, architect te Arnhem. Dit deel wordt verder verkaveld. Er komt de stalhouderij aan de Poortstraat. Aan de Arnhemsche Straatweg (nu nr. 8, 10 en 12) wordt een drietal villa’s gebouwd.

 

Copyright © 2012 Historievandaalhuizen.nl. Admin