Koningstraat Afdrukken E-mail

Heden, anno 2010

De Koningstraat bevindt zich tussen de Enkweg en de Schonenbergsingel en kruist de Bergweg.

Straatbeeld Koningstraat. De foto is gemaakt door Gerard Burgers.

De Koningstraat is een vrij rechte straat met allemaal oudere woningen. Het is een eenrichtingsweg. Je mag vanaf de Enkweg de straat niet inrijden,daardoor staan alle auto’s aan één kant van de weg geparkeerd. In 2010 is de weg bestraat met klinkers. Lange tijd heeft er asfalt gelegen, onder dit asfalt lagen nog de klinkers van vroeger. Er staan veel karakteristieke twee onder één kap woningen en een paar vrijstaande woningen.

Huidige bedrijvigheid: Trimsalon Veronica.

Verleden

Kadastrale kaart Koningstraat 1916Op de afgebeelde kadastrale kaart van 1916 staan alle huidige huizen van de Koningstraat afgebeeld. Op een kaart uit ongeveer 1906 missen aan de noordkant van de Koningstraat de huidige nummers 2, 4, en 6. En aan de zuidkant het huis van de bakker en de nummers: 1, 3, 13, 15, 17, 23 en 25. Deze huizen moeten dus tussen 1906 en 1916 zijn gebouwd. Gezien de vele kadastrale nummers moesten zeer waarschijnlijk alle bewoners een stukje van hun tuin afstaan om er een straat te kunnen maken. Dat verklaart ook de smalle stoep aan één zijde van de straat. Op deze kaart is ook de grond te zien die hoorde bij de voormalige kwekerij van Bottema. Deze strook aan de zuidkant van de tekening behoorde bij het dwars geplaatste huis ( nummer 17).

Tot 1908 werd de Koningstraat nog Nieuwe Dwarsweg genoemd. Dit staat onder andere vermeld in een document met de aanvraag tot de oprichting van een hoef- en kachelsmederij van B.H. Gerritsen. De straat werd ook wel de Nieuwe Schuinseweg genoemd. Toen de Schuinscheweg (ten zuiden van de Hoofdstraat) de naam OranjestraatKoningstraat, foto gemaakt door heer Berends kreeg vond men dat het tijd werd om ook de Nieuwe Schuinseweg te veranderen in Koningstraat. De straatnaam Koningstraat dateert van 1918. De naam Koning verwijst naar de drie Koningen die Nederland heeft gekend. Koningen Willem I,II en III, zij regeerden in de 19e eeuw.
De foto is ter beschikking gesteld door de heer en mevrouw Berends en gemaakt door G.W. Berends, waarschijnlijk in de jaren zeventig. Het huis op de voorgrond rechts is nog niet gepleisterd.

Bijzonderheden

Karakteristieke huizen

 

Huis in de koningstraat

Bouwtekening nummers 9 en 11

Deze foto stond op archieven.nl, er stond het jaartal 1920-1930 bij vermeld. Deze huizen zijn karakteristiek voor de Koningstraat. Zou de foto genomen zijn vanaf de Enkweg en dan gericht naar het zuiden? Voor het hek ligt een hond en achter het hek staat een man met hoed. Aan de gevel is een bordje bevestigd, helaas niet leesbaar. Kenmerkend zijn de smalle ramen met luiken, de gemetselde boogjes boven de ramen en de speklagen. Dit zijn de brede banden dwars over het huis. In de nok van de huizen is een versiering van hout aangebracht. Zo te zien was de straat nog niet verhard.

In het Gelders Archief is ook een originele bouwtekening gevonden van de huisnummers 9 en 11. De heer M. Alink heeft dit huis laten bouwen in 1907.

 

Nijverheid in het verleden
De Koningstraat stond bekend om haar nijverheid. Er was van alles: een slager, een smid, een fietsenmaker, timmerlieden, een kleermaker en een melkboer. Op nummer 1 woonde jarenlang, de in heel Nederland bekend geworden restaurateur J. Jacobs.

Bloemisterij Bottema
Fietsenwinkel Beumer
Kleermaker Terbruggen
Kunstschilder Van der Zee
Makelaar Meijrink
Melkboer Onstein
Melkboer Terberg
Restaurateur Jacobs
Schilder Jacobs
Slager Van de Veen/Vernooy/Schippers
Smid Gerritsen
Theaterwerkgroep 'Spektakel'
Timmerman Frieszo
Trimsalon Veronica
Tuinman Quint
Vertegenwoordiger Postma

 

Garage
Richting de Bergweg aan de zuidkant staat een gebouwtje met een plat dak. Vroeger werd dit gebruikt als showroom door fietsenmaker Beumer, later als opslag voor het technisch installatiebedrijf van Andriessen, daarna van installatiebedrijf De Groot en tegenwoordig dient het als opslagplaats van een schilder. Begin 1900 was dit een open plek, het hoorde bij Bergweg 50. Hier liep een paard rondjes om de ‘kneedmachine’ aan te drijven voor bakker Borggreve, die hier de bakkerij had.


Feest in 1913
Eerepoort Koningst 1913In 1913 werd herdacht dat Nederland 100 jaar bevrijd was van de Franse bezetting. De Nederlandse Republiek werd in 1795 door Franse troepen veroverd. In 1813 zijn de Fransen verdreven. Toen de Fransen vertrokken kwam koning Willem 1 en werd Nederland een koninkrijk.

In 1813 vond de slag om Velp plaats. Ook in Daalhuizen werd gevochten. Na de strijd was het dorp geruïneerd.
Ter herinnering aan de geleverde strijd richtte Mr. Gerard van Hasselt, eigenaar van landgoed Daalhuizen een monumentje op, dit staat nu bij de vijver in park Daalhuizen.
Velp voor Oranje, ondersteund door veel plaatselijke verenigingen, vond dat het jaar 1913 niet zonder vrijheidsfeest voorbij mocht gaan. Een feestcommissie organiseerde een driedaags feest op 16, 17 en 18 september met verschillende festiviteiten. Hiervan is een fotoalbum bewaard gebleven.
Er werd een historische-allegorische optocht georganiseerd en ook het naspelen van de geallieerden nabij het Franse kamp.
Er werden verschillende erepoorten gemaakt in Velp, waaronder die in de Koningstraat. De bewoners maakten een boog versierd met groen en lampionnen. Op de achtergrond is het pand van bakker Meeuwissen zichtbaar. De straat is nog niet verhard.

Tweede Wereldoorlog
Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn verschillende mensen uit de Koningstraat ernstig ziek geweest nadat ze iets verkeerds gegeten hadden. De dokter liep voortdurend in zijn witte jas de Koningstraat op en neer om de zieke wijkbewoners zoveel mogelijk bij te staan, aldus een bewoonster uit de straat.

In een brief geschreven door ‘Opa Sesink’, die toen samen met zijn vrouw woonde aan de Koningstraat op nummer 9, staat:

‘ Beste Kinder van Opa Maar nou komt het. Wij staan ’s avonds aan de straat met twintig man zoo als gewoon over de oorlog te praten over de inval in Arnhem die mislukt was met die parasjutisten in september, daar komt de tuinman Bottema die in de tuin van Peters zit met een zogenaamd stuk Engels brood. Nu allemaal proeven, maar het was vergif Jan Meeuwissen en ik hebben 5 dagen in het ziekenhuis bewusteloos gelegen.Tuinman de schilder, Meijerink de postbode en nog twee evacuees zijn eraan gestorven. Efin ik ben er goed afgekomen. Als jullie hier komen word het helemaal verteld dat was hier wat in de straat. Wij hebben een bevalling in huis gehad. Zondags kwamen die menschen uit Arnhem bij ons en ’s maandags was er één bij. Wij hebben 5 groten en 2 kinderen uit Arnhem bijna 4 maanden hier gehad. Nu schrijf ik maar niet meer, anders is er straks niets meer te vertellen. Allemaal gegroet, Opa’

Behalve dit, stond in de brief ook dat hij ernstig gewond raakte door een val bij het afbreken van een zwembad bij Meijrink. De brief is zeer waarschijnlijk geschreven in het najaar van 1944.

Met dank aan kleindochter Everie Sesink uit Eindhoven. Op de foto met de boog staat opa, (de tweede man van rechts).

Op de kaart staat: ‘16 April 1945. De Bevrijding van Velp.Koningstraat.’ Op het bord boven de poort staat: ‘’t recht gezegevierd.’ Dit is een foto van de Koningstraat met een prachtige boog ongeveer ter hoogte van bloemisterij Bottema (nummer 17). De foto is gemaakt naar aanleiding van de bevrijding van Velp. Op de kaart staat: ‘16 April 1945. De Bevrijding van Velp.Koningstraat.’ Op het bord boven de poort staat: ‘’t recht gezegevierd.’ Bijna alle toenmalige bewoners staan erop. Enkele wijkbewoners herinneren zich bijvoorbeeld de markante heer Grotendorst, paarden jockey (ook actief in bestuur van voetbalvereniging Gelria).
Hennie Bakker-Gerritsen herkent: Opa en opoe Gerritsen, IJde van Weene, mevr. Bottema, Juul Verhoef sr. en zoon Wim, de heer en mevr. Jacobs sr., Ben Beumer,mevr. Pick, de heer Grotendorst, de dames Tuinman en Cootje Frieszo.

Herinneringen van Hennie Bakker-Gerritsen:
'Bij mijn vader Steven Gerritsen de smid, die toen nog woonde aan de Bergweg 89, hebben in de oorlog onderduikers gezeten. Zij zaten tussen 2 kleerkasten in een hoek, waardoor in die loze hoek mensen konden staan. Over de kasten lag een plank met spullen erop, onder andere boeken. Mijn vader werd daar ook een tijdje schuil gehouden, omdat hij 'bij de ondergrondse zat'. Hij had wapens verstopt in de hooiberg van Paul Roelofsen. Mijn ouders werkten in de oorlog nauw samen met Paul Roelofsen sr., voor ons ome Paul en tante Riek, goede kennissen van onze ouders.
Ook heeft mijn vader via een kelderluik van de toen nog Rotterdamse Bank mensen bevrijd die opgesloten zaten in de 2e kluis. Mijn vader heeft dat mijn zus Tea later zelfs aangewezen.Speld Binnenlandse Strijdkrachten
Na de oorlog heeft mijn vader een insigne ontvangen van de Binnenlandse Strijdkrachten en dat insigne heeft mijn broer Steven nog steeds bewaard.
Tea wist ook nog dat de brandweer van Velp een keer uitgerukt is geweest om branden in Arnhem te bestrijden, maar dat ze door de Duitsers weer teruggestuurd zijn.
In de oorlog hebben ook bij mijn grootouders, die toen nog aan de Koningstraat woonden, verschillende onderduikers gezetenDe heer Gerrit Gerritsen waaronder een Joods gezin dat voortijdig gevlucht is. Volgens mijn zus Tineke hielden deze mensen zich schuil op de vliering. Duitsers hebben zelfs op een tafeltje gestaan om te kijken of er onderduikers zaten, hierbij raakte het tafeltje beschadigd. Maar gelukkig zijn ze niet gevonden.
Ome Gerrit (31 maart 1914, 3 juli 1964), een broer van mijn vader en ook actief in het verzet, heeft na de oorlog een verzetskruis ontvangen. Hij heeft lang als vrijgezel bij zijn ouders in de Koningstraat 6-8 ingewoond en is op latere leeftijd getrouwd met J.F. Calff (tante Leida). Zij was van Joodse komaf.
Na het overlijden van Berend Hendrik Gerritsen (opa) is Gerrit met zijn moeder gaan wonen op Bergweg 82. Dat witte huis heette Zonneheuvel. Ze woonden bij mevrouw Groenlo in. '(1946)

 

Betonblokken
Nabij de Bergweg in de Koningstraat staat één van de oudste woningen van de buurt. Deze tweeslag met de nummers 38 en 36 is in 1886 gebouwd. De grond waarop het huis is gebouwd is gekocht van Baron van Pallandt. Hij verkocht veel grond in die tijd. De huizen met de nummers 38,36 en 34 zijn opvallend anders gebouwd dan de andere huizen in de straat en in de wijk. Het huis is opgetrokken met betonblokken. Deze blokken werden gemaakt met behulp van het zand waar nu de kelder zit. Een Italiaan en een Oostenrijker bouwden het huis, zij waren als gastarbeider in dienst op landgoed Schoonenberg. Opvallend is het gebruik van graniet in het huis. Oorspronkelijk zaten er een granieten aanrecht en een granieten trap in het huis. Ook aan het hang en sluitwerk kon je zien dat het huis niet echt Hollands was. Zouden deze twee huizen gebouwd zijn bij wijze van experiment in opdracht van Honig?

Tegenover dit huis in de Koningstraat bevindt zich de achterzijde van Bergweg 52. Dit is een Engels cottageachtig huis. Op de oprit van de huidige garage is ooit een waterput gevonden van wel 20 meter diep. De toenmalige bewoners hebben de put laten delven.

 

Originele beschildering
In de voorkamers van de huizen met de nummers 13 en 15 bevindt zich nog de originele beschildering op het plafond. Op nummer 15 is ook nog de originele beschildering te zien bij de schouw. Waarschijnlijk is de beschildering aangebracht door de eerst bewoner van het huis, schilder Tuinman. De foto’s zijn gemaakt door Haaxman makelaars en met toestemming van Remco Drost beschikbaar gesteld.

Originele beschildering Koningstraat nummer 15 Originele beschildering Koningstraat nummer 15

 

Herinneringen van mevrouw Hennie Bakker-Gerritsen
Mevrouw Bakker is een van de 7 kinderen van de heer en mevrouw Gerritsen. Vader Gerritsen was smid en woonde in de Koningstraat op nummer 8.
Mevrouw Hennie Bakker aan het woord: 'Naast ons, op nummer 6, woonde eerst de familie Verhoef en later hebben er ook nog de ouders van de heer J. Terberg gewoond.
Op nummer 4 woonde de familie Postma met hun gezin met 6 kinderen en later J. Terberg als jong gezin.
Op nummer 2 woonde de familie Schimmel met hun twee zonen. Daarna heeft één van die zonen H. Schimmel, geruild met J. Hogeweg, die toen op Enkweg 27 woonde.
Hier tegenover, op de hoek met de Enkweg, zat bakker Jan Meeuwissen, later Chris Meeuwissen. Al mijn broers en zussen hebben hier geholpen om een zakcentje te verdienen. Zelf stond ik vanaf mijn veertiende in de winkel en leerde hier mijn man Karel kennen. Mevrouw Meeuwissen heeft ons 'gekoppeld'. Zie de foto van hem met broodkar in de Koningstraat. Hij heeft in heel Daalhuizen gevent. Dit was voor zijn diensttijd. En ik vond ook nog een foto van mijzelf aan het werk bij bakker Meeuwissen in de winkel.

Hennie Gerritsen in de winkel bij Meeuwissen de bakker Karel Bakker voor het huis van de fam. Sesink


Mevr. Stolp woonde eerst op de Enkweg en later boven bij Meeuwissen op zolder. Deze zolder was omgebouwd tot twee appartementen (kamers met keuken). Later heeft zoon Chris er ook gewoond. Naast Meeuwissen woonde de familie Jacobs op nummer 3. Hiernaast woonde zus en broer Jansen. De zeshoekige tegels, die in de muur gemetseld zijn, lagen in die tijd in de voortuin.
Op nummer 7 woonde de kunstschilder A. van de Zee met zijn vrouw en met hun dochter en kleinzoon.
Daarnaast op nr. 7 Mevrouw Nagtegaal met haar twee volwassen dochters.Kinderen in de Koningstraat
Op nummer 9 woonde de familie Sesink. Later woonde hun dochter en schoonzoon en kleindochter Ansje bij hen in. De kleindochter van hun, Ansje Frederiks heeft nog bij slager Schipper in de winkel gewerkt.
De foto van de kinderen is gemaakt in de Koningstraat, van rechts naar links staand: Tineke Gerritsen, Henk Gerritsen, Gerda Gerritsen (met hoed), Tineke Boersma en Everi, de kleindochter van heer en mevrouw Sesink. Van rechts naar links zittend: Peter van der Zee, H Gerritsen, neef Tjerk Boersma, Tea Gerritsen en Rense Postma.
Op nummer 14 woonde familie van de Weert met hun dochter.
Verderop in de straat, herinner ik me meneer Grotendorst, hij had een grote snor en woonde op nummer 23, naast fietsenmaker Beumer. Aan de andere kant van de fietsenmaker eerst de jonge familie Beumer en daarnaast op nummer 17 de bloemisterij van Bottema.De andere helft van onze oorspronkelijke twee onder één kap woning, nummer 10 heeft een tijdje leeg gestaan, omdat mijn vader de voorkamers wilde ombouwenHennie Gerritsen en Karel Bakker trouwen als winkel. Door ziekte van mijn vader is de verbouwing niet doorgegaan. Toen kwam de familie S. Broersma met vier kinderen daar te wonen, mevrouw Broersma was een zuster van mijn moeder. Zij verhuisde naar Arnhem en kwam de familie D. Verwoert met 5 kinderen daar wonen. Toen ik 18 jaar was ben ik het huis uitgegaan en heb mijn A verpleegkundige opleiding in Veenendaal gedaan. Mijn vader wilde eerst dat ik de opleiding in het Velpse Ziekenhuis ging doen. Aangezien veel mensen ons gezin kende en we allemaal al smidje werden genoemd vond ik het een minder geslaagd idee. Wel ben op 21 december1967, op mijn 21 ste vanuit het huis in de Koningstraat getrouwd. De buurt was aardig uitgelopen. Zie ook de foto. (Tweede van rechts is Johan Meeuwissen, links naast hem Freddy Besseling en de anderen zijn de kinderen Verwoert.) Twee jaar later zijn mijn ouders overleden en werd het huis hele woonhuis met smederij en schuur verkocht. Nummer 8 aan de familie Vos en nummer tien aan de familie Verwoert.'

Koningstraat 5
Hier woonde Abraham van der Zee, hij was een bekend kunstschilder.
Abraham van der Zee werd geboren op 11 juni 1882 in Schiedam. Hij volgde met lof de opleiding aan de Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag. Zijn leermeester was Frits Jansen. Hij ontving 3 jaar lang een Koninklijke Subsidie.
Van der Zee werkte voornamelijk in de buurt van Den Haag en begon zijn loopbaan met landschappen, stillevens en kerkinterieurs in de gedekte kleuren van de Haagse School.
Hij maakte diverse reizen naar andere plaatsen waaronder Walcheren, waar hij uiteindelijk ook gaat wonen in een houten huis aan de voet van een duin in Zoutelande. Hier trouwt hij Regina Anna la Riviere, ook kunstschilder. Met deze verhuizing veranderde ook zijn kleurgebruik. Zijn palet werd lichter en frisser. Hij gebruikte de kleuren uit zijn Haagse periode niet meer. Abraham van der Zee schilderde voornamelijk dorps-stadsgezichten, landschappen, duinen, zeegezichten maar ook stillevens. Alles in heldere en fleurige kleuren.
Helaas maakte de Tweede Wereldoorlog een einde aan het Zeeuwse avontuur. De duinen werden afgezet en verboden gebied voor de mensen. Abraham van der Zee heeft eerst nog toestemming van de Duitsers om vrij te bewegen in het duingebied en hier te schilderen. Maar halverwege de Tweede Wereldoorlog mag ook van der Zee niet meer in zijn huisje en raakt hij zijn geliefd plekje kwijt. Hij vertrekt naar Rheden*, hij is dan 61 jaar, waar hij zich tot zijn overlijden op 28 november 1958 ook wijdde aan het schilderen van bosgezichten.
Informatie: internet

In Velp woonde het gezin, Abraham van der Zee, zijn vrouw Regina Anna de la Riviere (1884-1967) met hun dochter Jeannette Dina eerst aan de Alteveerseweg 30 waarna ze naar de Koningstraat 5 zijn verhuisd. De voorkamer was als atelier ingericht. Ook hun dochter was kunstschilder. Zij exposeerde in Nw. Schoonoord. Jeannette Dina woonde in bij haar ouders met haar zoontje Peter, die geboren is op 31 december 1945. Volgens oud buurtbewoners leefde het gezin een teruggetrokken bestaan.
*Kennelijk bestond er al een relatie met Velp, want dochter Jeannette Dina is geboren op 4 mei 1916 in Velp.
In het adresboek van 1961 staat J.D. van der Zee vermeld en weduwe R.A. van der Zee-la Riviere.

Op Marktplaats wordt (1 maart 2018) nog een olieverfschilderij op linnen te koop aangeboden. Het betreft een zeestrandgezicht in prachtige pasteltinten. Via internet zijn meerdere schilderijen van zijn hand te koop. Onder andere een gesigneerd schilderij met een vooroorlogs gezicht op Arnhem (jaren '30) met in de verte de oude stad met kerktorens en de Rijnbrug.

Zijn werk is vertegenwoordigd in de collectie van het Stedelijk Museum te Schiedam.

De Oudheidkundige Kring Rheden Rozendaal kreeg van mevr. J. de Jong-Jansen een schilderij van de boswachterswoning aan de Beekhuizenseweg te Rozendaal van Abraham van der Zee.

 

Copyright © 2012 Historievandaalhuizen.nl. Admin