Arnhemsestraatweg Afdrukken E-mail

Heden, anno 2010

De Arnhemsestraatweg is het gedeelte van de hoofdweg tussen de Velperweg in Arnhem en de Hoofdstraat in Velp. Straatbeeld Arnhemsestraatweg

Het park, de statige herenhuizen en de trolleybussen kenmerken deze weg. In het midden van de weg bevindt zich een kruispunt met stoplichten. Er zijn plannen om de huidige kruising te vervangen door een rotonde.Gezien vanuit Arnhem staan er rechts, aan de ventweg, eerst vijf flats en dan drie monumentale panden en een hoog gebouw, momenteel in gebruik als school. Steken we het kruispunt over dan staan er weer een aantal monumentale en nieuwere panden, bijvoorbeeld ‘Résidence Daalhuisen’. De foto is gemaakt door Gerard Burgers en toont de doorgaande weg met ventweg, gezien vanuit Arnhem.
Als we ter hoogte van de Wilhelminastraat de straat oversteken dan zien we een nieuw flatgebouw. Richting Arnhem kruisen we de Schonenbergsingel en de Waldeck Pyrmontlaan; ook hier staan monumentale panden. Voorbij de Daalhuizerweg ligt park Daalhuizen. In het boekje: ‘Park Daalhuizen-Velp, vroeger en nu, beschrijving en bomenwandeling’ uitgegeven door de Belangenvereniging ‘Daalhuizen-Velp, staan de bijzonderheden van het park. Het grote landhuis, iets achteraf gelegen, gebouwd op voormalig landgoed Daalhuizen heet ‘Dordtwijck’. Ook verder richting Arnhem staan nog verschillende prachtige panden.

 

 

Bedrijvigheid aan de zuidzijde van de Arnhemsestraatweg

Op nummer 39: -Petro Engineering Eurasia
-Agro Engineering Eurasia
-Duiven Vastgoedbeheer
Op nummer 37: Wigggers/Gunning Advocaten en belastingkundigen
Op nummer 35: Paul van Zeeland
Op nummer 33: 5 Hart, een opleidingsinstituut voor praktijkgericht IT onderwijs
Op nummer 29:

Scholencombinatie De Radar

Op nummer 21:

Zorgrésidence Regina, Villa Nieuw ter Horn.

Op nummer 19: -Spectrum CMO Gelderland (Centrum Maatschappelijke Ontwikkeling)
-Scouting Gelderland Provinciaal Steunpunt
-Stichting GWB, (sociale verzekeringen)
-Plattelands Jongeren Gelderland
Op nummer 17: -Ozon Oogkliniek
-Velthuis kliniek
-De Coaches Automotive Business Center
-GoToMarket Services

Bedrijvigheid aan de noordzijde Arnhemsestraatweg

Op nummer 002: De Hypotheker
Op nummer 344: Uitvaartverzorging De Wit
Op nummer 346: Actorion communicatie (vanaf 2000)
Op nummer 352:

Bureau Jeugdzorg Gelderland

Op nummer 354:

-Stichting Diaphora, een huis voor jong dementerenden

-Villa Saesveldt, dagbehandeling en verblijfsafdeling

Op nummer 358:

ABT (bouwtechnisch adviesbureau) en ABT Drukkerij



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Verleden

Arnhemsestraatweg 1903In 1890 werd besloten tot de aanleg van een straatweg Arnhem-Dieren.

Aanvankelijk werd gesproken over de straatweg van Arnhem naar Zutphen. Ook de naam Arnhemsche Straat werd gebruikt. Omdat de straat naar Arnhem leidt, lijkt de naam Arnhemsestraatweg logisch gekozen.
De afbeelding uit 1903 is privébezit.

 

Bijzonderheden

Landgoederen

Daalhuizen - LandgoederenAan beide kanten van de Arnhemsestraatweg waren landgoederen. Gaan we van Arnhem naar Velp, dan had je aan de linkerkant Daalhuizen en voorbij de Daalhuizerweg landgoed Schoonenberg. Aan de rechterkant van de weg lag eerst landgoed Rozenhagen en hier voorbij nog het zuidelijkste stukje van Daalhuizen. Hier lag de moestuin van Daalhuizen. Over de landgoederen is meer te lezen bij het hoofdstuk Landgoederen. Op de foto is tussen de bomen door landhuis Daalhuizen nog net te zien. Rechts de tram. De tekst: ‘Daalhuizen, Een der grootste buitenplaatsen aan den Velperweg of Arnhemschen straatweg te Velp’. De foto is privé bezit.

 

Tram
In de Arnhemsestraatweg was eerst de tram en later de trolley beeldbepalend. Op 4 augustus 1911 werd de tramlijn Arnhem – Velp geopend. In eerste instantie werden hier wegens gebrek aan voldoende materieel naast elektrische trams ook nog paardentrams ingezet. De laatste rit met de paardentram was op 13 juni 1912, vanaf deze dag namen de elektrische wagens de verbinding geheel voor hun rekening. Op de hoek met de Wilhelminastraat was een tramhalte. Omdat op zondag 17 september 1944 alle vierassers in de remise aanwezig waren, en precies op die dag de Slag om Arnhem begon, werd een groot deel van tramwagenpark verwoest en liep het tramnet zware schade op. Alleen de kleinere tweeassige trams waren die dag uitgereden. Dit betekende het einde van de elektrische tram.
Sinds 1996 rijdt er in het Nederlands Openluchtmuseum weer een tram ‘VELP’. In dit museum is wijkbewoner Anton Papenburg werkzaam als bestuurder op de tram.

 

Trolley

(De foto en informatie komt uit het boekje: ‘Trolleys in Arnhem’).Nadat in 1945 een noodbedrijf begonnen was met ‘huifkarren’, ‘koekblikken’ en ‘bellewagen' opende burgemeester Chris Matser op 5 september 1949 de eerste trolleylijn in Arnhem: lijn 1 naar Velp. Nog voor deze opening werd besloten de naam Gemeente Tram Arnhem (G.E.T.A.) te veranderen in Gemeente Vervoerbedrijf Arnhem (G.V.A.) Er begon een nieuwe periode openbaar vervoer. De plannen voor het invoeren van de trolley dateerden al van 1938. Nog steeds is de huidige trolleybus in Arnhem en Velp een uniek verschijnsel in Nederland.
De nauwelijks hoorbare elektrische bus werd in de volksmond 'sluipmoordenaar' genoemd. Van de typische modellen uit de beginjaren is een enkel exemplaar bewaard gebleven.
Arnhem was niet de eerste stad met trolleybussen. Van 1927 tot 1965 hebben in Groningen ook trolleybussen gereden.

 

Herenhuizen
Niet alleen de tram en trolley waren beeldbepalend, ook de prachtige herenhuizen zijn bijzonder. Velp ontwikkeldDe kleine letters bevatten de volgende tekst: ‘De door heuvels beschutte plaatsen Velp, De Steeg en Dieren, gelegen op hoogen zandgrond omgeven door heerlijk bosschen, zijn ideaal plaatsen voor malaria lijders en Indische families. Woningen in huurprijzen vanaf 500 gulden p.j., goedkope Villa’s, Lage grondprijzen. ------Het dorado voor gepensioneerden Ambtenaren en Officieren.------‘e zich in de eerste helft van de 20e eeuw tot een villadorp. Veel rijke mensen die in Nederlands-Indië hun geld hadden verdiend kwamen terug om zich in Velp te vestigen. Langs de Arnhemsestraatweg en de Rozendaalselaan lieten ze mooie villa’s bouwen. Velp werd een welvarend dorp. Uit de advertentie blijkt dat deze families uitgenodigd werden naar Velp te komen. De advertentie komt uit het boek ‘Gemeente Rheden toen … en nu’. Dit is uitgegeven ter gelegenheid van het 400 jarig bestaan van de gemeente Rheden. Het is een heruitgave van 1923 met een aanvulling van het Rheden anno 1972.

 

Vijfsprong
De kruising Arnhemsestraatweg/Hoofdstraat en Wilhelminastraat/Ommerhofselaan, vooraan Velp, is regelmatig gefotografeerd. Oorspronkelijk was het een vijfsprong, maar na de Franse tijd werd de Oranjestraat verlegd. Een klein stukje weg is nog herkenbaar, dit was de in/uitrit naar taxibedrijf de ‘Koning’, naast huidige bloemenhandel ‘Reesink’. Op de andere hoek van de Ommerhofselaan en de Arnhemsestraatweg heeft kort een kiosk gestaan, als wachtlokaal voor de tram.

 

 

Eerste flat van Velp
Gedurende de Tweede Wereldoorlog zijn veel villa’s verwoest. De twee villa’s op de hoek van de Arnhemsestraatweg/Daalhuizerweg zijn na de oorlog geruimd. Er staat nu een flatgebouw, gebouwd in 1957. Het is één van de eerste flats van Velp.  ‘N.V. PENS. VERZ. MIJ “METALLICUS” ROTTERDAM EERSTE STEEN GELEGD 18 MAART 1957 DOOR THERA SNORN’. De foto is gemaakt door Gerard Burgers.

 

Nijverheid in het verleden:

Op nummer 6:

Juwelier Verstraate

Op nummer 21:

Verpleeghuis Regina

Op nummer 12:

Dierenarts Droppers in Villa ‘Mon Repos’

Op nummer 29:

Waterbedrijf Vitens/WMG

Op nummer 35:

Juwelier Paul van Zeeland

Op nummer 78

Verhuizingen-Emigratie-Verpakkingen van Heusden

 

Daalhuizen
De ingang van het landgoed Daalhuizen was vroeger aan de Arnhemsestraatweg. Bij deze ingang stonden twee pilaren, één met DAAL en één met HUIZEN, die op een gegeven moment verplaatst zijn naar de Daalhuizerweg.

 

Monumenten
De Arnhemsestraatweg telt tien gemeentelijke monumenten, de huisnummers 10, 17, 18, 19, 20, 21, 33, 35, 340, 354. En twee rijksmonumenten, de nummers 37/39 en 342.

 

Monumentje in Park Daalhuizen
Van 1795 tot 1813 ging Nederland gebukt onder de Franse overheersing. Toen de Fransen vertrokken kwam koning Willem 1 en werd Nederland een koninkrijk. In 1813 vond de slag om Velp plaats. Ook in Daalhuizen werd gevochten. Na de strijd was het dorp geruïneerd.

Ter herinnering aan de geleverde strijd richtte Mr. Gerard van Hasselt, eigenaar van landgoed Daalhuizen een monumentje op, dit staat nu bij de vijver in park Daalhuizen.

Op initiatief van Stichting Velp voor Oranje is het monumentje gerestaureerd. De feestelijke onthulling was op 16 juli 2009 door burgemeester P. van Wingerden-Boers. Tevens was er een openluchttentoonstelling in Park Daalhuizen. Van deze tentoonstelling is een boekje gemaakt 'Oranjes in Velp'. Aan dit boekje en aan de organisatie van de feestelijkheden hebben zowel de Belangenvereniging Daalhuizen-Velp als de Wijkvereniging Daalhuizen-Oost meegewerkt.

 

Tweede Wereldoorlog
Mevrouw Mies Braakman werkt als hulp in de huishouding bij de familie ir. Anton Lely aan de Arnhemsestraatweg 11. Volkomen overstuur komt zij op een avond in juli 1943 thuis, bij haar ouders, en vertelt het verhaal over een verraden Joodse jongen. Het hele verhaal is te lezen in het boek van Gety Hengeveld 'Verborgen in Velp, 1940-1945, Nooit vertelde verhalen over moed, verzet en onderduikers' en wordt uitgegeven door Stichting Velp voor Oranje. Het is te koop bij boekhandel Jansen & de Feijter.

 

Grens Velp-Arnhem
Als je van Velp naar Arnhem gaat ga je onder de A12 door. Door de aanleg van deze snelweg in 1957 is de grens tussen Velp en Arnhem verlegd. Voor de aanleg van de snelweg is er een villa gesloopt en is er een villa die eerst aan de Arnhemsestraatweg in Velp stond, in Arnhem komen te staan. De gesloopte villa had voor de omnummeringen 48 en droeg de naam ‘Velperoord’. De villa in Arnhem heette ‘Calorama’ (nummer 54) en is een rijksmonument.

Feestlied
In 1937 vond er een Oranjefeest plaats op de hockeyvelden aan de Arnhemsestraatweg. Ter gelegenheid van het huwelijk van prinses Juliana met prins Bernard is er door de heer J. ten Berge, hoofd van de Bisschop Staalschool aan de Nieuwstraat in Velp, een feestlied gemaakt. Het is niet bekend of hij ook de melodie heeft gemaakt. Het lied werd tijdens de aubade, onder leiding van de heer ten Berge zelf, gezongen door alle kinderen van de Velpse scholen.
In mei 2015 heeft de heer Harry Heling ons de tekst van het lied toegestuurd. Hij kon zich het lied nog woordelijk herinneren! En schreef de melodie erbij.

Tekst van het Feestlied:
Juliana van Nassau
Nu wij blij Uw feestdag vieren
Bij het wapperen der banieren
Van oranje, rood wit en blauw
Leef nog lang gezond en blij met Prins Bernard aan Uw zij,
Leef nog lang gezond en blij met Prins Bernard aan Uw zij.

Uw geluk zij onze vreugd
Dat nog vele lange jaren
God Oranje mogen sparen
Is de wens der Velpse Jeugd
Klinke blij ons jubelzang, Juliana leef nog lang
Klinke blij ons jubelzang, Juliana leef nog lang.

Melodie:
c f f e g a f
c c a g f e e d
d d bes a g f f e
c g a f e d c
c c g g a g f f f e d e d c
c c g g a g f f f g bes a g f

Kunst
In 'Het Beeldenboek, beeldende kunst in de openbare ruimte van de gemeente Rheden' worden drie kunstobjecten genoemd, die zich bevinden aan de Arnhemsestraatweg:

*Aan de Arnhemsestraatweg 29, voor het gebouw waarin voorheen de Waterleiding Maatschappij Gelderland was gevestigd, bevindt zich het kunstwerk 'Bron'. Het is in 1968 in opdracht van de toenmalige directeur, meneer Zandveld, door Piet Slegers gebouwd.

Piet Slegers aan het werkPiet Slegers is in Nederland en buiten de landsgrenzen een beroemd beeldhouwer en omgevingskunstenaar. Hij woont in Velp en heeft een relatie met de wijk Daalhuizen, omdat hij ook aan de Nordlaan zijn werkzaamheden als kunstenaar heeft beoefend.

Het kunstwerk bestaat uit enkele zeer grote brokken bewerkt lavasteen, die als het ware zijn opengesprongen en waartussen een bron opwelt. Het is geplaatst in een met water gevuld dieper, uitgegraven gedeelte. De omgeving van het beeld is golvend en door Slegers bedekt met betonklinkers. Af en toe vertoont dit oppervlak spleten, waardoor de aarde zelf zichtbaar wordt. Het was de bedoeling dat het gehele beeld omhuld zou worden door een nevel van water, dat zou opspuiten uit spleten in de grond. Uiteindelijk moest om praktische redenen helaas gekozen worden voor fonteinen.

De rode lavasteen, Michelnauer Tuff, is afkomstig uit een groeve in Michelnau in Duitsland. Deze speciale steen volgt in kleur de seizoenen: in vochtige perioden is de steen begroeid met mos en bij droogte is hij lichtrood van kleur.Kunstwerk Bron

Het beeld is als een onlosmakelijk deel van de omgeving in de aarde verankerd.

Het kunstwerk maakt op dit moment een wat desolate indruk, maar vanuit de buurt en de Belangenvereniging Daalhuizen-Velp wordt er bij de (particuliere) eigenaar aandacht voor gevraagd en op aangedrongen om goed voor de Bron te zorgen.

Uit het boek over het werk en het leven van Piet Slegers, uitgebracht door Uitgeverij De Zwaluw in Arnhem in 2004.

*Aan de overkant van de straat nabij de bushalte bevindt zich het kunstwerk 'Bandung' van Carmi Butteling. Dit is geplaatst in het kader van het trottoirtegelproject in 1996. Het is gemaakt van beton en verf en is ook te zien in Laag Soeren. Het is geplaatst in trottoirs in de gemeente Rheden op initiatief van de voormalige Rhedense Kunstcommissie, in samenwerking met betonfabriek De Meteoor in Rheden. Spel van licht en schaduw.

*Het derde object bevindt zich in het park Daalhuizen. Het heet 'Blau Himmelhoch – Goud in de vloer' en is in 1990 gemaakt door Niek de Jong in opdracht van de gemeente Rheden, ter verfraaiing van het park. Het is van messing, staal en beton.

 

Historie van het terrein van het Arnicahuis
Uit het kadastrale archief blijkt dat in 1835 (dienstjaar) Matthijs Fredrik Binquebank eigenaar wordt van de percelen D736 en 737, tezamen 76 are, en er een huis en schuur laat bouwen.
Het is de vroegste bebouwing aan de zuidkant van de Arnhemsestraatweg op een omvangrijk terrein, wat in de huidige situatie de percelen Arnhemsestraatweg 1 t/m 11 en Middellaan 2 t/m 8, met achterbouw omvat.

De Siza Dorp Groep biedt in het "Arnicahuis" aan de Arnhemsestraatweg nummer 5 en 7 huisvesting, verzorging en begeleiding aan jongeren met een lichamelijke of meervoudige handicap. De originele bebouwing is inmiddels gesloopt en vervangen door nieuwbouw.

De bebouwing staat beschreven bij “Arnhemsestraatweg zuid”.

 

 

Copyright © 2012 Historievandaalhuizen.nl. Admin